Verbum

МА́РКАЎСКІ ПРАЦЭ́С спецыяльны від выпадковых працэсаў без паслядзеяння. Служыць мадэллю для многіх працэсаў у фізіцы

(напр., распад радыеактыўнага рэчыва),

у біялогіі (рост папуляцыі, працэсы мутацыі), у хіміі, тэорыі масавага абслугоўвання.

Выпадковы працэс X(t) наз. М.п., калі для любых момантаў часу t₀ i t₁ (t₀ < t₁) умоўнае размеркаванне X(t₁) пры ўмове, што зададзены ўсе значэнні X(t) пры t≤t_o, залежыць толькі ад X(t₀). Гэтая вызначальная ўласцівасць М.п. наз. маркаўскай уласцівасцю або адсутнасцю паслядзеяння: стан нейкай сістэмы ў момант t₀ адназначна вызначае размеркаванне імавернасцей будучага развіцця працэсу пры t > t₀ і інфармацыя аб мінулым развіцці працэсу да моманту t₀ не ўплывае на гэтае размеркаванне. Тэорыя М.п. бярэ пачатак ад работ 1907 А.А.Маркава, прысвечаных вывучэнню паслядоўнасці залежных выпрабаванняў (гл. Маркава ланцуг). Агульная тэорыя М.п. і іх класіфікацыя дадзены А.М.Калмагоравым (1931).

В.І.Бернік.

т. 10, с. 117